|
در
باره محيط ز يست
حيات در بر روی کره خاکی
بصورت ؛ رويش ، باروری و توليد مثل - رشد ، باردهی ، حرکت ، کار ماهيچه
ای و کارهای ذهنی - تعقيب نيازهای سائقی بر پايه انگيزه های پاک رحمانی
، تعريف ميشود . حيات مادی نيازمند به عوامل خاص خودش است که خوشبختانه
تا کنون بطور نسبتاً کاملی شناسائی شده اند .
در اين صفحه قصد ورود به
بررسی عوامل معنوی حيات مانند ؛ خود دوستی ، نوعدوستی ، عشق و عدالت را
نداريم .
حافظان و طرفداران محيط
زيست ، حفظ عوامل حياتی را بمنظور زيستن آسان و خالی از رنج و اختلال
برای تمامی جانداران ، در نظر دارند .
عوامل حياتی عبارتند از ؛
انرژی تابشی خورشيد
.
زمين بعنوان ميدان عمل
.
مواد موجود در زمين که در
ساختار موجودات زنده بکار ميروند .
آب بعنوان حلال املاح
قابل جذب گياهان و ماده مهم تشکيل دهنده بدن جانوران و گياهان
.
اکسيژن که عنصر ترکيب
شونده با عناصر سوختنی موجود در غذا در جانداران است و توسط گياهان و
جانوران تنفس ميشود .
کربن که ماده مهم تشکيل
دهنده جانوران و گياهان است .
بطور کلی مواد موجود در
طبيعت هرکدام نقشی در حيات دارند و در اينجا فقط چند نمونه از آنها را
که نقش آنها برای عموم روشن است ذکر نموديم
.
چرخه های اکوسيستم مانند
؛ چرخه آب ، چرخه اکسيژن ، چرخه کربن ، چرخه دما ، چرخه هوا و غيره همه
و همه از جمله عوامل حيات بر روی زمين محسوب ميشوند .
شايد بجرأت بتوان گفت
هنوز هم تعدادی از عوامل حياتی شناخته نشده وجود دارند . اين در
حالتيست که ما در اين زمينه اطلاعات کافی نداريم وليکن تا همين اندازه
آشنائی به اهميت موضوعات زيست محيطی برای کار کردن با طبيعت کافيست و
در موارد برخورد با شرايط ناشناخته ، ميتوان از متخصصين امر کمکهای
لازم را دريافت نمود .
همين آشنائی اندک ما و
همين امکان ناشناخته مانده بودن تعدادی از عوامل حياتی مادی ، ما را بر
آن ميدارد که با طبيعت برخوردهای آرامتر و منصفانه تری داشته باشيم .
اما بستگی انرژی با محيط
زيست از دو جهت در خور توجه است .
اول اينکه خود انرژی و
بويژه انرژی تابشی خورشيد و در رأس آن مکانيسم چرخشی زمين بدور خورشيد
، بعنوان نخستين عامل حياتی معرفی شده .
دوم اينکه مصرف حاملهای
انرژی
فسيلی بلحاظ توليد انواع آلاينده های گازی و جامد که غالباً سمی هستند
و همچنين سوختن مواد فسيلی ، موجب زندانی شدن حجم عظيمی از اکسيژن در
ترکيبات ناخواسته ميشود ، قابل بررسيست .
بنابراين با گسترش
بکارگيری سوختهای فسيلی آنهم بطور اصراف آميز ، با دستان خودمان سم و
اختلال را به محيط زيست و چرخه های اکوسيستم تزريق ميکنيم و اين است که
بدست خودمان خانه آبادمانرا بر سر خود خراب کرده ايم .
در ضرورت حفاظت جدی از
محيط زيست همين مقدار کافيست که بدانيم آلاينده ها و سموم منتشر شده در
آب ، هوا و غذا ، بدون اينکه بدانيم و مواظبتهای ما مؤثر باشند ، بيمار
ميشويم و تحت معالجات موفق و ناموفق پزشکی قرار ميگيريم و بدينوسيله
نشاط و خرمی لازمه يک زنگی طبيعی را از دست ميدهيم . در اين رهگذر بی
آنکه مقصر باشيم بايستی هزينه های گزاف تحميل شده را برای درمان خود و
افراد خانواده بپردازيم و از ارزشهای افزوده ای که با زحمات زياد
تهيه کرديم حظی نبريم .
در اين قسمت نيز توصيه ما
اصلاحات اساسی و يا حذف و غربال شدن صنايع خطر آفرين بشريست . کسرو
اضافات غير ضروری بر محيط زيست که موجبات بروز اختلالات شديدی در چرخه
های حياتی و افزايش رنجها شده ، همگی ناشی از سوء مديريت و برنامه ريزی
های توليدی بر پايه معيارهای مالی بجای معيار های حياتيست . بی توجهی
به معيارهای حياتی و تکيه بر معيارهای صرف مالی علاوه بر ايجاد اختلال
در چرخه های اکوسيستم که موجبات رنج و زحمت بيشتری را برای بشر فراهم
آورده ، در روابط اجتمائی ، روابط بين الملل و اخلاقيات نيز آثار سوئی
بر جای نهاد .
در
اينجا مهمترين آلاينده ها را نام ميبرم :
دی اکسيد کربن ، که در
اثر زياده روی در مصرف سوختهای فسيلی حاصل ميشود ، از جو زمين گرفته تا
اعماق اقيانوسها اثرات سوء خود را بر جای نهاد . اين گاز يکی از
مهمترين و بيشترين گاز گلخانه ای است که مانع از دريافت کامل
اشعه خورشيد و تشعشع انرژی اضافی
زمين به خارج از آن و ايجاد اختلال در چرخه طبيعی آب ميشود .
منو اکسيد کربن که در اثر
ناقص سوختن هيدرور کربورها حاصل ميشود يک گاز سمی است . گلبولهای سرخ
خون انسان 200 بار بيشتر از اکسيژن به اين گاز سمی علاقه نشان ميدهند .
دی اکسيد نيتروژن ، اين
گاز سمی در سر سيلندر های موتورهای احتراقی درونسوز و در آن دمای بالای
لحظه احتراق ، حاصل ميشود و بهمراه دی اکسيد کربن و بخار آب از اگزوز
اتومبيلها خارج و در هوا پراکنده ميشود .
حرارت ، که حاصل سوختن
هيدرور کربورها و واکنشهای هسته ای در کارخانجات ، کشتی ها
، هواپيماها ، اتومبيلها و
نيروگاههاست .
اشياء پلاستيکی ، که پس
از مصرف محتوياتشان بعنوان زباله ، دور ريخته ميشوند . اين اشياء در
سطح زمين و سطح اقيانوسها بوفور ديده ميشوند و به سادگی قابل بازيافت و
بازگشت به خاک نيستند .
غبار معلق در هوا ، که
عمدتاً از اگزوز اتومبيلها و هواپيماها و دودکش کارخانجات و کشی ها
خارج ميشوند و عناصر و ترکيبات غير ضروری و سمی را با خودشان ميپراکنند .
يکی ديگر از عوامل افزايش دمای زمين در عصر جديد ، وجود همين غبارهای
معلق در هوا هستند که انرژی تابشی خورشيد را قبل از رسيدن به زمين جذب
ميکنند . از سوئی ديگر غبارهای معلق که مانع از رسيدن انرژی طبيعی
خورشيد به زمين هستند ، مانع بازتابش آن نيز هستند و از دلايل وارنگی
هوا هم بشمار ميروند .
بخار آب ، که در اثر
سوختن هيدرورکربورها حاصل ميشود و طی ساليان متمادی اسراف در کاربرد
سوختهای فسيلی ، به حجم زيادی از آب تبديل شده اند و بهمراه فرسايش
زمين ، موجبات بالا آمدن سطح درياها و اقيانوسها را فراهم آوردند .
استخراج معادن و مخازن
زير زمينی ، که موجب ناتعادلی فيزيکی در آن مکانها ميشود .
جابجائی فيزيکی حجم عظيم
محصولات فسيلی و ساير مواد معدنی ، موجب تغيير محور تعادل زمين و ايجاد تنشها و حرکت
طوفانزای آبها و حرکت گسلها ميشود .
اين عوامل نه تنها زندگی
را برای نسلهای آينده ( اگر وجود داشته باشند ) مشکل و رنج آور ميکند
بلکه همين امروز بصورت اختلالات و رنجهای جانفرسا چهره نمائی کرده
اند .
تسليحات نظامی با خرج
هسته ای ، شيميائی ، ميکروبی ، تی ان تی و باروت علاوه بر آثار زيانبار
بشری و قدرت تخريبی ، همگی از آلاينده های زيست محيطی محسوب ميشوند .
|